NAAR SCHATTING 25 MILJOEN AMERIKANEN LIJDEN AAN OSTEOPEROSE, OFTEWEL BOTONTKALKING. DEZE AANDOENING VERHOOGT HET RISICO OP BOTBREUKEN, MET NAME BIJ OUDERE MENSEN.
In de V.S. heeft veertig procent van de mannen en dertig procent
van de vrouwen na hun vijftigste een botbreuk. Meer dan 1,3 miljoen
van deze incidenten worden toegeschreven aan osteoperose, inclusief
500.000 gebroken wervels, 250.000 heupfracturen en 240.000 gebroken
polsen. Het aantal geregistreerde heupfracturen, dat de laatste
veertig tot vijftig jaar wereldwijd aanzienlijk is gestegen, is
het grootst in de Verenigde Staten en Noord-Europa, gevolgd door
het Middellandse Zeegebied en Aziatische landen, en het laagst
in Afrika. Inwoners van steden worden vaker getroffen dan mensen
die op het platteland wonen, zo tonen de statistieken aan.
Calcium, met name uit melkproducten, wordt algemeen aangeraden
als belangrijkste element voor verlaging van het risico op botbreuken.
Deze benadering zou echter misleidend kunnen zijn: botbreuken
komen vaker voor in gebieden waar veel melkproducten worden gebruikt
(VS, Canada, Noord Europa), dan in gebieden waar dit niet het
geval is (Afrika, China). Een uitgebreid onderzoek aan de Universiteit
van Harvard, waarbij 78.000 verpleegsters gedurende meer dan twaalf
jaar werden gevolgd, heeft uitgewezen dat het risico op een heupfractuur
twee keer groter is wanneer je twee of meer glazen melk per dag
drinkt dan wanneer je slechts een glas melk per week neemt. "Het
is niet waarschijnlijk," zo concluderen de onderzoekers,
"dat een grote consumptie van melk of andere bronnen van
calcium gedurende de eerste helft van je leven een aanzienlijk
beschermend effect heeft tegen heup- of onderarmfracturen op latere
leeftijd"
Verscheidene andere uitgebreide studies tonen eveneens aan dat
een grote hoeveelheid calcium het risico op een heupfractuur verdubbelt.
Na de "Melk, gezond voor elk" en andere promotiecampagnes
vraag je je nu natuurlijk af hoe dit mogelijk is.
De meeste mensen medici inbegrepen, zo luidt de verklaring
leggen teveel nadruk op de rol van calcium. Fysiologisch
zijn botten samengesteld uit calciumfosfaat zouten (65%), die
bepalend zijn voor de hardheid en collageen (35%) voor de flexibiliteit.
Als beenderen in een zuurbad worden gelegd en alle calcium eruit
wordt verwijderd, zodat alleen collageen overblijft, en je oefent
er vervolgens druk op uit, dan zullen ze buigen en niet breken.
Wordt daarentegen het collageen verwijderd en blijft alleen het
calcium over, dan zullen de beenderen onder druk in stukken uiteenvallen.
Dit is de reden dat een overmaat aan calcium het risico op botbreuken
vergroot.
Voor gezonde botten hebben we een mengeling van andere voedingsstoffen
nodig. Ann Louise Gittelman, auteur van Supernutrition for Menopause,
noemt dit het 'botversterkende voedingstoffenteam': magnesium,
fosfor, borium, koper, mangaan, zink, vitamine C, D, K, B6 en
foliumzuur. Bovendien moeten we zorgen dat we voldoende proteïne
(eiwit/aminozuren) binnenkrijgen voor de aanmaak van collageen,
evenals essentiële vetzuren voor de absorptie van vitamine
D en bescherming tegen vrije radicalen die schadelijk zijn voor
het beendergestel.
Sterke botten krijg je met het volgende dieet: veel verse groenten,
in het bijzonder bladgroenten, bij voorkeur vijf porties per dag:
gebruik het groenteaftreksel als bouillon voor de bereiding van
vis, kip, of rundvlees en voeg een lepel azijn toe voor het vrijkomen
van mineralen; neem zonnebloem en pompoenzaad, voor mineralen
en natuurlijke vetten; eet een bescheiden hoeveelheid granen voor
vezels en koolhydraten; bonen en biologisch vlees voor proteïne;
boter, olijfolie en lijnzaad voor essentiële vetzuren.
Voedingsproducten die je beter kunt vermijden zijn geraffineerde
suiker, honing, bloem, omdat ze tot een zuurgraad leiden die ervoor
zorgt dat calcium aan de botten wordt onttrokken. En tevens melk,
vanwege de hierboven genoemde redenen.
Veel mensen die last hebben van artritis en gewrichtspijnen, blijken
baat te hebben bij het vermijden van nachtschade: aardappelen,
tomaten, aubergine en verschillende soorten peper.
We hebben eveneens tenminste dertig minuten zonlicht per dag nodig,
zonder bescherming. Zonnebrandcrème vanaf factor 8, vermindert
de productie van vitamine D met 95%, en een hogere factor blokkeert
de aanmaak totaal: vitamine D is echter nodig voor de opname van
calcium via de spijsvertering in het bloed. Tenslotte drie tot
vier keer per week een half uur wandelen of andere lichamelijke
oefening is essentieel voor gezonde en sterke botten.
Annemarie Colbin gediplomeerd voedingsleerspecialist
en oprichter van de National Gourmet Cookery School. Zij heeft
een aantal boeken geschreven, waaronder Food and Healing en Food
and our Bones (New York: Dutton/Plume, 1998)